Vogelvrij – door Nele van den Broeck

Gedachtenexperiment:

‘Ik vraag mij af of ik mijn rijksregisternummer in mijn testament kan zetten. Dat blijft voorlopig een gedachtenexperiment, want ik heb geen testament. Veel van waarde om weg te geven heb ik niet, en kinderen nog minder. Maar mijn burgerschap, elegant samengevat in elf cijfers, waarvan er zes mijn geboortedatum zijn, zou ik postuum willen schenken aan iemand die het niet heeft.

Burgerschap is voor burgers wat water voor een vis is. Ik heb nooit een ander leven gekend dan datgene waarin ik rechten en plichten had. Omdat ik in een verzorgingsstaat leef, kan ik ervan uitgaan dat er tot op zekere hoogte voor mij zal worden gezorgd. Als ik ziek ben, kan ik naar de dokter, als ik wil lezen naar de bibliotheek. Als ik elektronisch belaagd word door een machtig man, kan ik naar de rechtbank stappen. Als het echt niet goed gaat met mij, dan kan ik naar de zelfmoordlijn bellen, een instelling gesubsidieerd door een staat die haar burgers in leven wil houden, zelfs al ze dat zelf niet willen. Al met al vind ik het een goeie deal.

Stel dat ik jong kom te sterven. Omdat ik in Brussel fietsen nog een kans wou geven, omdat ik op het verkeerde moment op de verkeerde plaats even geen mondmasker droeg, of omdat de zelfmoordlijn net bezet was. Dan zal mijn notaris mijn testament voorlezen en nauwkeurig stipuleren dat mijn showkostuums aan mijn nichtjes worden toegewezen. Hij zal declareren dat mijn organen aan de wetenschap dienen geschonken te worden, en mijn rijksregisternummer moet worden doorgegeven aan iemand die daar nood aan heeft. Mijn notaris zal zuchten. Weer zo’n hippie.

De notaris trekt zijn lange laarzen en zijn regenjas aan, en rijdt in leren zetels naar de bossen rond Calais. Daar wonen de vogelvrijen. Ik heb een rijksregisternummer in de aanbieding, zal de notaris scanderen, geboortejaar vijfentachtig. Timide zal een struik ritselen, een mens tevoorschijn komen. Het zou een zwangere vrouw kunnen zijn. Misschien zesendertig. Ze zou Shiva kunnen heten.

‘Ben je zeker?’ vraagt de notaris. ‘Je zal nooit meer vrij zijn. Er wordt van je verwacht dat je een adres hebt. Een identiteitskaart. Er wordt van je verwacht dat je een job hebt, de VDAB zal je nooit ofte nimmer met rust laten. Als je je vuilniszak op het verkeerde moment buitenzet, riskeer je een boete, en ook als je je belastingbrief te laat indient of je auto verkeerd parkeert. Je mag met maximaal zes mensen aan een tafel zitten, zonder QR-code mag je niet binnen, en om elf uur moet je naar huis. Ook je kind zal nooit meer vrij zijn’, zegt de notaris, en hij wijst op haar bolle buik. ‘Hij zal naar school moeten gaan, willen of niet, en zijn best doen, anders krijgt hij’ – de notaris doet zijn stem trillen om de gravitas van de situatie extra kracht bij te zetten – ‘een C-attest. Laat dat even tot je doordringen.’

Shiva heeft een vraag. Kan de politie haar deken dan nog afpakken? De notaris lacht in zijn vuistje. Als een politieagent je deken afpakt, zegt hij, dan heet dat vanaf nu diefstal, en dan kan jij een klacht indienen bij een andere politieagent, want vanaf nu werken ze voor jou. Nou ja, voegt hij er snel aan toe. In de praktijk is daar nog wat werk aan.

Veel doordringtijd heeft Shiva niet nodig. Ja, zegt ze. Dat wil ik. Tussen een C-attest, een parkeerboete, een CST-ticket, een opleiding in een knelpuntberoep en een belastingaangifte aan de ene kant, en een koude bevalling in de bossen gevolgd door een waarschijnlijke verdrinkingsdood aan de andere kant, is de keuze snel gemaakt. Shiva wordt burger 85.03.19 – ***.** – voorheen bekend als Nele Van den Broeck. Tot daar het gedachtenexperiment.

Ik zag een bordje op een betoging. Dat we niet vrij zijn, stond er te lezen. Dat is waar. Vrijheid is iets wat wij, burgers, nooit hebben gekend. Gelukkig maar. Freedom’s just another word for nothing left to lose. Vrijheid is net als zout in de soep. Te weinig is verschrikkelijk, maar te veel is zo mogelijk nog erger. Vrijheid, echte vrijheid, betekent dat het geen enkele instantie iets kan schelen dat u crepeert. Het is iets wat ik niemand toewens.’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.